August 28, 2006
Bonaire Government Press Release
Click for Dutch or Papiamentu
Directe Band met Nederland is voor Bonaire een 'Suigeneris' Structuur
Directe Band met Nederland is voor Bonaire een 'Suigeneris' Structuur
Gedeputeerde ing. Reginald R. Dortalina geeft door middel van de afdeling Voorlichting & Protocol van het Eilandgebied Bonaire te kennen dat de definitie van de Directie Band met Nederland voor Bonaire een Suigeneris Structuur is.
Het Latijnse woord Suigeneris houdt in een structuur van eigen aard. De 'dikke' van Dale geeft als definitie: "van, met een eigen aard, bijzondere aard".
Voor Bonaire houdt dit in dat het 'op maat' gemaakt is voor Bonaire. Een structuur opgezet in haar eigen vorm en aangepast aan de eisen van een klein eiland zoals Bonaire.
Gedeputeerde Dortalina geeft vervolgens aan dat het Bonaireaanse volk zich in een referendum heeft uitgesproken voor een Directe Band met Nederland. En dat de keuze van het volk unaniem is geratificeerd door de Eilandsraad.
Uitgaande van het principe van integratie, heeft Bonaire meerdere mogelijkheden zoals het vormen van een provincie, gemeente, openbaar lichaam of de structuur van een ultraperifeer land.
De kleinschaligheid van Bonaire in ogenschouw nemende lijkt het vormen van een provincie geen optie. De gedeputeerde geeft aan dat Bonaire eerder een gemeente kan vormen maar gezien de afstand tussen Bonaire en Nederland en dan niet alleen gemeten in afstand maar ook het verschil in karakter, cultuur en identiteit kunnen wij niet identiek zijn aan een gemeente zoals men dit kent in Nederland.
Om deze redenen heeft zowel Bonaire, Saba als Sint Eustatius gezamenlijk gekozen voor een structuur van integratie maar met de mogelijkheid om af te wijken van de heersende structuren in Nederland. Men heeft deze vorm gekozen als basis voor de onderhandelingen.
Gedeputeerde Dortalina geeft aan dat Bonaire door haar insulaire karakter wel een eigen moderne haven moet hebben evenals een eigen luchthaven en brandweerkorps dat voldoet aan alle internationale eisen.
“Vanzelfsprekend dienen wij een ziekenhuis te hebben waar we terecht kunnen voor algemene zorg en eerste hulp bij ongelukken maar zo zal het ziekenhuis ook ingericht moeten zijn om bepaalde spoedeisende operaties uit te kunnen voeren.
In overweging nemende dat Bonaire in belangrijke mate afhankelijk is van toerisme, moeten wij de toeristen die naar Bonaire komen bovengenoemde zekerheden geven.
Ook dienen wij te moeten zorgen dat we voldoende scholen hebben, van basisonderwijs tot gespecialiseerd onderwijs.
Met een bevolking van bijna 14 duizend inwoners moeten wij zorgen voor invulling van alle voornoemde diensten evenals onze infrastructuur. De zorg voor onze wegen, afvoer van regenwater, sociale huisvesting maar ook de sociale zorg voor onze bevolking en in het bijzonder onze jeugd en ouderen.
De meerderheid van de gemeenten in Nederland hebben niet te maken met bovengenoemde punten waar wij als klein eiland wel mee van doen hebben. Vandaar dat is uitgegaan van het principe van suigeneris, uitgaande van onze eigen aard en daarbij aangepast aan de specifieke eisen van Bonaire. Een werkbare structuur gebaseerd op onze christelijke waarden en normen.”
De gedeputeerde bevestigt dat er zowel lokale als internationale experts werken aan invulling van de directe band met Nederland voor Bonaire. Zo zal ook de Raad van State per eind september haar advies geven inzake de mogelijke structuur voor de kleinere eilanden van de Nederlandse Antillen.
Nadat alle adviezen zijn ingediend zullen deze voor commentaar worden voorgelegd aan de Eilandsraad van het Eilandgebied Bonaire.
Nadat zowel de Eilandsraad als de klankbordgroep hun commentaar heeft geleverd, zal de nieuwe structuur van Bonaire in een Openbare Raadsvergadering worden behandeld waar de volksvertegenwoordigers het laatste besluit zal nemen.
De overheid van Bonaire heeft haar visie voor de toekomst van Bonaire helder voor ogen. Het wachten is thans op Nederland om de Bonaireaanse nieuwe structuur goed te keuren.
Minister Nicolaď uitgaande van zijn ervaringen op Europees niveau heeft onze denkwijze bevestigd en heeft ons toegezegd om in oktober een miniconferentie te houden waarin de beslissing genomen zal worden inzake de definitieve structuur van ons eiland in afwachting van de Ronde Tafel Conferentie waar deze beslissing zal worden geratificeerd.
Volgens minister Nicolaď, zal na de miniconferentie in oktober Nederland Bonaire bijstaan bij het zoeken naar oplossingen voor onze financiële zowel als onze sociale en economische problematiek.
Gedeputeerde Dortalina dankt de bevolking van Bonaire nogmaals, mede namens de overheid, voor de keuze die zij via het referendum hebben uitgesproken.
Want ondanks alle kritiek heeft de bevolking geloof getoond in de visie van de overheid. Geloof in het Nieuwe Bonaire, iets wat voor velen geen tastbaar iets was maar een abstract begrip.
Maar langzamerhand begint het Nieuwe Bonaire gestalte te krijgen en hiermee de vervulling van de keuze voor een directe band met Nederland, welke niet alleen ons een beter toekomst perspectief zal brengen, maar ook een gegarandeerde toekomst voor onze kinderen en kleinkinderen.
Definishon di laso direkto pa Boneiru ta un struktura 'suigeneris'
Diputado ing. Yonchi Dortalina pa medio di e servisio di informashon di gobičrnu ta splika ku, e definishon di laso direkto pa Boneiru ta un struktura 'suigeneris'.
E palabra suigeniris ta nifiká un struktura di su propio sorto. Segun dikshonario van Dale, 'suigeneris' ta nifiká 'van, of met een eigen aard, ňf, van de eigen soort'. Esaki ta un struktura trahá na midi di Boneiru. Un struktura di su propio forma i adaptá na eksigensianan di un isla chikitu manera Boneiru.
Diputado Dortalina ta sigui bisa, ku pueblo a skohe den un referčndem pa un laso direkto ku ta basá riba prinsipio di integrashon ku Hulanda. Konseho Insular unánimamente a ratifiká e eskoho aki.
Saliendo for di e prinsipio di integrashon, nos por bai den direkshon di un provinsia, un munisipio, un 'openbare lichaam' of un struktura di pais ultra-perefériko.
Konsiderando e eskala chikitu di Boneiru, nos no por wňrdu kategorisá komo un provinsia. Segun diputado Dortalina, nos por kai den e kategoria di un munisipio, pero mirando e distansia entre Boneiru i Hulanda, -nos situashon aki den laman Karibe, -nos karakter insular, -nos kultura i identidat, nos no por ta idéntiko ku un munisipio na Hulanda. Ta p'esei tantu Boneiru, Saba komo Sint Eustatius a firma konhuntamente pa skohe un struktura di integrashon pero ku posibilidat di desviashon for di strukturanan eksistente na Hulanda. A skohe esaki komo base pa negosiashon.
Segun diputado Dortalina, Boneiru su karakter insular ta pone ku nos mester tin un haf ku ta kumpli ku eksigensianan internashonal, un aeropuerto i un kuerpo di bombero ku ta kumpli ku tur eksigensianan internashonal. Obligatoriamente nos mester tin un hospital ku por brinda kuido general i di promé asistensia pero tambe te hasta mester por hasi sierto operashonnan di urgensia. Konsiderando ku nos ta dependé di turismo, nos mester por brinda e turista e siguridatnan aki. Tambe nos mes tin ku sňru pa tin skolnan -básiko, -sekundario i speshalisá. Ku un poblashon di kasi 14 mil habitante, nos tin ku sňru pa tur e kosnan ariba menshoná sin konta ainda e kuido di nos infrastrukturanan general manera nos kareteranan, korida di awa, kasnan soshal pero tambe kuido soshal pa pueblo engeneral i espeshalmente pa nos hóbennan i nos grandinan.
Mayoria di e munisipionan na Hulanda no tin ku karga e eksigensianan čkstra ku Boneiru obligatoriamente tin ku karga na e momentunan aki. Ta p'esei Boneiru mester ta diferente for di e munisipionan di Hulanda. Nos mester ta suigeneris, ku nos propio forma i adaptá na eksigensianan espesífiko di Boneiru. Un struktura ku ta kumpli i ku ta basá riba nos prinsipionan kristian.
Diputado Dortalina ta konfirmá ku tin ekspertonan lokal i internashonal, ku ta trahando riba e struktura speshal aki pa Boneiru. Tambe 'Raad van State' pa fin di sčptčmber lo duna su konseho riba e posibel struktura pa e islanan chikitu.
Despues ku tur e konsehonan aki ta riba mesa, nan lo wňrdu entrega na Konseho Insular pa komentario. Despues ku tantu Konseho Insular komo e klankbordgroep duna nan komentario riba e dokumentonan aki, e struktura nobo pa Boneiru lo wňrdu tratá den reunion públiko di Konseho Insular kaminda representantenan di pueblo ta tuma e desishon final.
Gobičrnu di Boneiru di su parti tin su vishon bon deliniá. Solamente mester hańa aprobashon di Hulanda pa definí i aprobá definitivamente nos struktura nobo.
Minister Nicolaď saliendo for di e eksperensia ku e tin riba nivel oropeo, a konfirmá nos lińa di pensamentu i ta garantisá tenementu di un mini konferensha den luna di ňktober kaminda desishonnan ta bai ser tumá en espera di un konferensha di mesa rondó pa ser ratifiká. Segun minister Nicolaď, despues di e mini konferensha kaminda Boneiru ta skohe su struktura definitivo, Boneiru huntu ku Hulanda lo bai kuminsá definitivamente na buska solushon pa e problemanan finansiero, soshal i ekonómiko di Boneiru.
Diputado Dortalina na nňmber di gobičrnu di Boneiru, un biaha mas ta gradisí pueblo boneriano den su totalidat pa e eskoho ku nan a hasi pa un laso direkto ku Hulanda. Apesar di tur krítika, pueblo a kere den e vishon di gobičrnu. A kere den esaki, apesar di no por a mira ni fula e struktura nobo di Boneiru.
Boneiru ta logrando su struktura nobo. Tur loke ku den pasado tabata parse imposibel, awor poko poko pero sigur ta birando realidat. Ku forsa di Dios, nos huntu ta logra konkretisá e eskoho di nos pueblo. Nos ta logrando e eskoho di un laso direkto ku Hulanda, ku lo brinda siguridat, mihó bienestar general i un futuro garantisá pa nos yunan.
Diputado enkargá ku struktura estatal
ing. Reginald Yonchi Dortalina
